Przedsiębiorca będący pracownikiem może płacić składki ZUS tylko od pensji

Pracownik, który w ramach JDG świadczy usługi na rzecz aktualnego pracodawcy, może nie płacić składek ZUS z tego tytułu. Nie dotyczy to jednak sytuacji, gdy pracodawca jest jedynym kontrahentem przedsiębiorcy - wynika z interpretacji ZUS.

Przedsiębiorca prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, w ramach której zajmuje się m.in. projektowaniem instalacji sanitarnych dla osób fizycznych oraz prawnych. Równocześnie jest zatrudniony na pełny etat na podstawie umowy o pracę jako kierownik robót sanitarnych i otrzymuje wynagrodzenie nie niższe od minimalnego wynagrodzenia za pracę. Jego podstawowymi obowiązkami w ramach stosunku pracy są:

• kierowanie i nadzór nad robotami budowlanymi w zakresie sieci i instalacji sanitarnych,
• organizowanie i koordynowanie prac podwykonawców na budowie,
• pilnowanie terminowości i jakości wykonywanych prac zgodnie z projektem,
• prowadzenie dokumentacji budowy (dziennik budowy, protokoły odbioru),
• zapewnienie przestrzegania zasad BHP.

Te obowiązki wykonuje pod kierownictwem pracodawcy, w wyznaczonych przez niego godzinach i miejscu. Zakres obowiązków pracownika nie obejmuje natomiast projektowania.

Przedsiębiorca zastanawia się nad możliwością świadczenia usług projektowania instalacji sanitarnych w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej na rzecz swojego obecnego pracodawcy. Planuje, że te projekty będzie wykonywał poza godzinami pracy na etacie, przy użyciu własnego sprzętu (oprogramowanie, komputer) i w wybranym przez siebie miejscu (np. we własnym biurze lub w domu). Będzie też ponosił ryzyko gospodarcze związane z prowadzeniem jednoosobowej działalności oraz z jakością wykonanej usługi projektowej.

Mężczyzna wystąpił do ZUS o indywidualną interpretację, aby dowiedzieć się, jak fakt świadczenia usług projektowych w ramach JDG na rzecz obecnego pracodawcy (w zakresie czynności innych niż na etacie) wpłynie na obowiązek ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych. We wniosku poprosił o potwierdzenie, że ze względu na podleganie ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy o pracę w wymiarze co najmniej minimalnego wynagrodzenia, z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej będzie miał obowiązek odprowadzania jedynie składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Pobierz lub wypełnij w programie druki ZUS
Sprawdź listę druków ZUS, które wygodnie wypełnisz w naszym programie, bądź pobierz ich wzory w formacie PDF.
Sprawdź druki-formularze ZUS

Pracodawca nie jest jedynym kontrahentem przedsiębiorcy

Oddział ZUS w Lublinie przypomniał w interpretacji, że zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu oraz rentowym podlegają m.in. osoby prowadzące pozarolniczą działalność oraz pracownicy. Kwestię zbiegu tytułów do ubezpieczeń społecznych reguluje natomiast art. 9 tej ustawy. Zgodnie z tym przepisem osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę, spełniające jednocześnie warunki do objęcia ich obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi z innych tytułów, są obejmowane ubezpieczeniami tylko z tytułu stosunku pracy. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu stosunku pracy w przeliczeniu na okres miesiąca jest niższa od kwoty obowiązującego minimalnego wynagrodzenia za pracę - takie osoby podlegają również obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innych tytułów.

Dla oceny stanowiska wnioskodawcy kluczowy jest jednak przepis art. 8 ust. 2a ustawy. Zgodnie z nim za pracownika, w rozumieniu ustawy, uważa się m.in. osobę wykonującą pracę na podstawie umowy o świadczenie usług, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy. Oznacza to, że gdy świadczenie usług w ramach prowadzonej działalności ogranicza się do własnego pracodawcy, to taki przedsiębiorca dla celów ubezpieczeń społecznych będzie traktowany jak pracownik. Gdy natomiast osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą w ramach tej działalności świadczy usługi na rzecz podmiotu, z którym łączy ją stosunek pracy, ale równocześnie świadczy usługi w ramach prowadzonej działalności gospodarczej również na rzecz innych podmiotów, to podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym jedynie z tytułu umowy o pracę (o ile podstawa wymiaru składek nie jest niższa od minimalnego wynagrodzenia). Ponieważ przedsiębiorca w uzupełnieniu do złożonego wniosku poinformował, że pracodawca nie będzie jego jedynym kontrahentem, przepis art. 8 ust. 2a ustawy nie znajdzie zastosowania.

Inaczej uregulowana jest kwestia składek zdrowotnych. Zgodnie z przepisem art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, to składka na ubezpieczenie zdrowotne jest opłacana od każdego z uzyskanych przychodów odrębnie. W konsekwencji osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą jest zobowiązana do opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne z tego tytułu mimo iż posiada drugi tytuł do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego w postaci umowy o pracę.

Współpraca z byłym pracodawcą nie wyklucza ulgi na start

Źródło: decyzja nr 1162/ 2025 ZUS Oddział w Lublinie z 5 grudnia 2025 r. (DI/200000/43/1162/2025)