Dodatkowa umowa z własnym pracodawcą podlega oskładkowaniu

Przychody z tytułu umowy cywilnoprawnej zawartej z własnym pracodawcą uwzględnia się w podstawie wymiaru składek nawet gdy nawet gdy praca jest wykonywana na rzecz innej jednostki, a wynagrodzenie jest finansowane z innego źródła.

Spółka prowadząca działalność oświatową (przedszkole, szkoła podstawowa, liceum) planuje rozszerzyć ją o prowadzenie niepublicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej. W istniejących już placówkach spółka zatrudnia na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy m.in. psychologów i logopedów. Ci sami specjaliści (te same osoby) mieliby w przyszłości świadczyć usługi terapeutyczne w ramach poradni na podstawie umów zlecenia. Podmiotem zawierającym zarówno umowy zlecenia będzie ta sama spółka (ten sam płatnik składek), z którą specjaliści mają obecni zawarte umowy o pracę.

Spółka wystąpiła do ZUS o indywidualną interpretację, aby dowiedzieć się, czy w takich okolicznościach przychód uzyskiwany przez specjalistę z tytułu umowy zlecenia zawartej z własnym pracodawcą (wnioskodawcą) będzie stanowił podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe łącznie z przychodem z umowy o pracę. Spółka jest zdania, że mimo brzmienia art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych istnieją przesłanki do uznania, że dla celów ustalenia podstawy wymiaru składek przychody z umowy zlecenia nie powinny być sumowane z przychodami ze stosunku pracy. Jej zdaniem przemawiają za tym następujące argumenty:

• obowiązki specjalisty w ramach stosunku pracy w przedszkolu lub szkole wynikają bezpośrednio z arkusza organizacyjnego i obejmują realizację zadań z zakresu pomocy psychologiczno-pedagogicznej finansowanej z dotacji oświatowej, natomiast praca w niepublicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej ma charakter diagnostyczny i terapeutyczny, wykraczający poza standardowe pensum pracownicze, a jej odbiorcami są często osoby spoza placówek edukacyjnych; brak jest zatem tożsamości rodzaju wykonywanej pracy,
• zgodnie z ustawą o finansowaniu zadań oświatowych, środki z dotacji mogą być wydatkowane wyłącznie na realizację zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki; włączenie godzin pracy w poradni do etatu szkolnego doprowadziłoby do niedozwolonego "mieszania" źródeł finansowania i mogłoby skutkować nakazem zwrotu dotacji jako wydatkowanej; dlatego umowa zlecenia jest jedynym przejrzystym sposobem separacji kosztów pracy na potrzeby kontroli organów samorządowych,
• przedsiębiorca nie dąży do obejścia prawa, tylko do dostosowania formy zatrudnienia do sztywnych wymogów sprawozdawczości oświatowej; tymczasem ratio legis przepisu art. 8 ust. 2a ustawy jest zapobieganie obchodzeniu przepisów o czasie pracy i unikaniu płacenia składek od nadgodzin.

Spółka uważa więc, że w przypadku pełnego opłacania składak od umowy o pracę dodatkowe zlecenia realizowane w ramach odrębnej jednostki (poradni) i finansowane z innych źródeł niż dotacja na dany typ szkoły powinny być rozliczane jako odrębne tytuły do ubezpieczeń.

Pobierz lub wypełnij w programie druki ZUS
Sprawdź listę druków ZUS, które wygodnie wypełnisz w naszym programie, bądź pobierz ich wzory w formacie PDF.
Sprawdź druki-formularze ZUS

Osoba wykonująca zlecenie na rzecz swojego pracodawcy jest pracownikiem

W interpretacji Oddział ZUS w Lublinie odwołał się do przepisu art. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w którym zawarto katalog podmiotów podlegających obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Ten katalog ma charakter zamknięty, co oznacza, że do rozstrzygnięcia obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym konieczne jest ustalenie, czy dana osoba posiada jeden z tytułów ubezpieczenia wskazanych w tym przepisie. W ustawowym katalogu wymieniono w szczególności:

• pracowników,
• osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia albo innej umowy, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia.

Równocześnie, zgodnie z art. 8 ust. 2a ustawy za pracownika w rozumieniu ustawy uważa się osobę wykonującą pracę na podstawie umowy agencyjnej, zlecenia lub podobnej, jeżeli taką umowę zawarły z pracodawcą, z którym pozostają w stosunku pracy lub jeśli w ramach takiej umowy zawartej z podmiotem trzecim wykonują pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostają w stosunku pracy. Pojęcie pracownika dla celów ubezpieczeń społecznych wykracza więc poza sferę stosunku pracy.

ZUS wskazał następnie, że w sytuacjach, do których odwołuje się przepis art. 8 ust. 2a ustawy, mamy do czynienia z jednym, szeroko ujętym tytułem pracowniczego podlegania ubezpieczeniom społecznym. Oznacza to nakaz uwzględnienia w podstawie wymiaru składek przychodów z tytułu umowy agencyjnej, zlecenia i podobnych. Bez znaczenia pozostają tu źródła finansowania wynagrodzeń psychologów i logopedów zatrudnionych przez spółkę, istotna jest natomiast okoliczność, że umowy zlecenia na realizację zadań z zakresu pomocy psychologiczno-pedagogicznej będą zawierane z własnym pracodawcą.

Pracownik zapłaci składki ZUS od premii za komercjalizację wynalazku

Źródło: decyzja nr 1688/2026 ZUS Oddział w Lublinie z 15 maja 2026 r. (DI/200000/43/1688/2026)