Ma dodatkowy tytuł do ubezpieczenia, zapłaci pełną składkę
Niepełnosprawny przedsiębiorca nie może zmniejszyć składki zdrowotnej do wysokości miesięcznej zaliczki na podatek dochodowy, jeśli płaci te zaliczki kwartalnie lub posiada inny niż działalność gospodarcza tytuł do ubezpieczenia zdrowotnego.
Przedsiębiorca prowadzi jednoosobową pozarolniczą działalność gospodarczą i z tego tytułu jest objęty obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym (opłaca także ubezpieczenie zdrowotne od emerytury otrzymywanej z ZUS). Dochody z działalności gospodarczej opodatkowuje według skali podatkowej. Na podstawie art. 44 ust. 3g ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wybrał kwartalny sposób wpłacania zaliczek na podatek dochodowy.
Ponieważ przedsiębiorca posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, korzysta z uprawnienia wynikającego z art. 82 ust. 10 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, zgodnie z którym jego składka na ubezpieczenie zdrowotne osoby posiadającej nie może być wyższa od kwoty zaliczki na podatek dochodowy. Ma jednak wątpliwość, w jaki sposób może skorzystać z tego uprawnienia w sytuacji, gdy zaliczki na podatek dochodowy są wpłacane kwartalnie.
Przedsiębiorca wystąpił do ZUS o indywidualną interpretację, aby dowiedzieć się, czy w opisanej sytuacji zachowuje prawo do obniżenia miesięcznej składki na ubezpieczenie zdrowotne, a jeśli tak, to jak ma rozumieć sformułowanie „zaliczka na podatek dochodowy należna za miesiąc", jeżeli zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych wpłaca zaliczki kwartalnie. Spytał, czy w pierwszym i drugim miesiącu kwartału, w których nie występuje obowiązek wpłaty zaliczki na podatek dochodowy, limit składki zdrowotnej wynosi 0 zł, czy należy ustalać hipotetyczną miesięczną zaliczkę na potrzeby zastosowania art. 82 ust. 10 ustawy, a jeśli należy - to w jaki sposób powinien ją obliczać.
Pobierz lub wypełnij w programie druki ZUS
Sprawdź listę druków ZUS, które wygodnie wypełnisz w naszym programie, bądź pobierz ich wzory w formacie PDF.
Sprawdź druki-formularze ZUS
Emerytura i kwartalne wpłacanie zaliczek pozbawiają prawa do obniżenia składek
W interpretacji lubelski oddział ZUS przypomniał, że zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 79 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych składka na ubezpieczenie zdrowotne wynosi co do zasady 9% podstawy wymiaru składki. Natomiast, zgodnie z art. 82 ust. 10 tej ustawy, osoby z orzeczonym umiarkowanym lub znacznym stopniem niepełnosprawności opłacają miesięczną składkę na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości nieprzekraczającej kwoty zaliczki na podatek dochodowy należnej za miesiąc, za który opłacana jest składka. Natomiast roczna składka na ubezpieczenie zdrowotne jest opłacana w wysokości nieprzekraczającej kwoty należnego podatku dochodowego od osób fizycznych za dany rok kalendarzowy. Ten sam przepis określa jednak dodatkowe warunki, od których spełnienia uzależniona jest możliwość skorzystania z tego uprawnienia. Jednym z nich jest niepodleganie ubezpieczeniu zdrowotnemu z innych tytułów poza prowadzeniem działalności gospodarczej lub prowadzeniem działalności gospodarczej w okresie ulgi na start. Jak wyjaśnił ZUS, nie oznacza to, że ubezpieczony może uzyskiwać przychody wyłącznie z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Ubezpieczony może osiągać przychody z innych tytułów, o ile nie oznacza to powstania nowego tytułu ubezpieczeniowego. Dodatkowo te przychody muszą być opodatkowane według skali podatkowej. Ponieważ wnioskodawca pobiera świadczenie emerytalne, które jest odrębnym tytułem do ubezpieczenia zdrowotnego, to nie będzie miał prawa do zastosowania art. 82 ust. 10 ustawy i w konsekwencji obniżenia miesięcznej składki na ubezpieczenie zdrowotne do wysokości zaliczki na podatek dochodowy.
ZUS wyjaśnił również, że wnioskodawca nie ma prawa do obniżenia wysokości składek także z innego powodu. Przepis art. 82 ust. 10 ustawy nie ma zastosowania do osób prowadzących działalność gospodarczą, które opłacają zaliczki kwartalne, z uwagi na fakt, że kwota należnej zaliczki jest przypisana do innego okresu niż okres miesięczny, który jest okresem rozliczeniowym dla składki na ubezpieczenie zdrowotne.
Nie ma przychodu, ale składkę i tak trzeba opłacić
Źródło: Decyzja nr 2039/2026 ZUS Oddział w Lublinie z 29 lipca 2026 r. (DI/200000/43/2039/2026)
