Treść deklaracji ZUS nie wpływa na formę opodatkowania

Oznaczenie wybranej formy opodatkowania na deklaracji do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie jest skutecznym oświadczeniem woli wyboru ani zmiany formy opodatkowania - wynika z dwóch indywidualnych interpretacji podatkowych.

O pierwszą z nich wystąpił podatnik, który rozpoczął prowadzenie jednoosobowej działalności gospodarczej 13 września 2022 r. W dniu rozpoczęcia działalności wybrał opodatkowanie podatkiem liniowym, jednak po miesiącu (a więc 13 października 2022 r.) dokonał zmiany wpisu w CEIDG, decydując się na ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. W całym 2022 r. jego działalność gospodarcza nie wygenerowała żadnego przychodu. Składając zeznanie za rok 2022 podatnik skorzystał z przewidzianej w przepisach przejściowych (związanych z wprowadzeniem tzw. Polskiego Ładu) możliwości rozliczenia działalności według skali podatkowej i 17 kwietnia 2023 r. złożył zeznanie PIT-36.

Pierwszy przychód z działalności gospodarczej został osiągnięty dopiero 17 maja 2023 r. Przekonany, że złożenie zeznania PIT-36 jednoznacznie wskazuje na jego wolę rozliczania działalności według skali podatkowej, podatnik w kolejnych latach stosował tę formę opodatkowania. Nie złożył jednak odrębnego oświadczenia do Naczelnika Urzędu Skarbowego o rezygnacji z ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Ponieważ z bieżących rozliczeń podatkowych nie wynikała kwota zaliczki na podatek dochodowy podlegająca wpłacie, nie dokonywał wpłat tych zaliczek, a w konsekwencji - nie występował przelew pierwszej zaliczki ani jego opis. Podatnik składał natomiast kolejne roczne zeznania PIT-36.

W 2026 r. podatnik, w ramach czynności sprawdzających prowadzonych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, otrzymał wezwanie do złożenia zeznania PIT-28 za 2025 r. Organ przyjął bowiem stanowisko, zgodnie z którym wybór ryczałtu dokonany poprzez zmianę wpisu w CEIDG 13 października 2022 r. powoduje, że przychody z działalności gospodarczej od 1 stycznia 2023 r. powinny być opodatkowane ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych.

Podatnik jest jednak zdania, że przy ocenie, czy skutecznie wyraził wolę opodatkowanie działalności gospodarczej według skali podatkowej od 2023 r., mimo niezłożenia odrębnego oświadczenia o rezygnacji z ryczałtu, powinien być brany pod uwagę całokształt okoliczności, a w szczególności:

• brak jakiegokolwiek przychodu z działalności gospodarczej w 2022 r.,
• złożenie PIT-36 w dniu 17 kwietnia 2023 r.,
• osiągnięcie pierwszego przychodu z działalności gospodarczej dopiero 17 maja 2023 r.,
• późniejsze konsekwentne składanie zeznań PIT-36,
• wykazywanie skali podatkowej w dokumentach rozliczeniowych składanych do ZUS.

W jego ocenie wszystkie te fakty potwierdzają, że jego sposób postępowania był konsekwentny i zgodny z jego rzeczywistym przekonaniem oraz wolą opodatkowania działalności według skali podatkowej. Dlatego przychody z działalności gospodarczej, jakie osiągał począwszy od 17 maja 2023 r., powinny być opodatkowane na zasadach ogólnych.

Drugi z przedsiębiorców występujących o indywidualną interpretację rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej w październiku 2025 r. Podczas wypełniania wniosku CEIDG-1 nie wskazał formy opodatkowania podatkiem dochodowym. Jak wyjaśnił we wniosku o interpretację, nie było to świadomym działaniem ani wyrazem woli wyboru opodatkowania według skali podatkowej, lecz wyłącznie skutkiem nieznajomości przepisów dotyczących sposobu wyboru formy opodatkowania działalności. Jego rzeczywistą wolą było natomiast prowadzenie działalności gospodarczej jako podatnik opodatkowany ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Dlatego podatnik nie gromadził ani nie ewidencjonował kosztów uzyskania przychodów, a dokumenty rozliczeniowe ZUS DRA sporządzał zgodnie z zasadami właściwymi dla osób opodatkowanych ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych.

W trakcie roku 2025 przedsiębiorca nie wpłacał zaliczek na podatek dochodowy, ponieważ był przekonany, że jako podatnik ryczałtu będzie rozliczał podatek kwartalnie. Po zakończeniu roku podatkowego złożył natomiast zeznanie roczne PIT-28 i uiścił należny podatek. Również ten podatnik twierdzi, że wszystkie jego działania potwierdzają, iż od początku działał w przekonaniu, że wybrał opodatkowanie ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Dlatego w jego ocenie przysługuje mu prawo do opodatkowania przychodów z działalności gospodarczej za 2025 r. w tej formie.

Pobierz lub wypełnij w programie druki ZUS
Sprawdź listę druków ZUS, które wygodnie wypełnisz w naszym programie, bądź pobierz ich wzory w formacie PDF.
Sprawdź druki-formularze ZUS

Rozliczenie za rok 2022 na szczególnych zasadach

Argumenty żadnego z tych podatników nie przekonały jednak Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, który w obu interpretacjach przypomniał, że podstawową formą opodatkowania podatkiem dochodowym dochodów z działalności gospodarczej jest opodatkowanie według skali podatkowej. Przysługuje ona z mocy ustawy i podatnik nie musi składać oświadczenia o jej wyborze. Podatnik może dokonać wyboru szczególnej formy opodatkowania, jaką jest opodatkowanie w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, i ten wybór dotyczy również lat następnych.

Oceniając sytuację pierwszego z podatników Dyrektor KIS zauważył, że rozliczenie złożone za rok 2022 r. za pomocą formularza PIT-36 za 2022 r. spowodowało wybór opodatkowania według skali podatkowej jedynie za rok 2022. Nie dotyczy to jednak lat następnych. W zakresie opodatkowania dochodów w 2022 r. obowiązywały bowiem szczególne regulacje, które zostały wprowadzone ustawą z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw. Ustawodawca umożliwił podatnikom, którzy pierwotnie wybrali za 2022 r. opodatkowanie w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, możliwość zmiany formy opodatkowania na zasady ogólne poprzez złożenie zeznania rocznego na formularzu PIT-36. Jednak, zgodnie z art. 15 ust. 7 tej ustawy, ten wybór dotyczył wyłącznie roku 2022. Aby i w kolejnych latach rozliczać się na zasadach ogólnych, podatnik powinien w ustawowym terminie złożyć rezygnację z opodatkowania w zryczałtowanej formie. Za oświadczenie o rezygnacji mógłby zostać uznany dowód wpłaty zaliczki na podatek dochodowy dokonanej w ustawowym terminie przewidzianym dla złożenia oświadczenia o wyborze formy opodatkowania, gdyby z opisu tej wpłaty (np. tytułu przelewu) wynikało, jakiego dokładnie rodzaju podatku dotyczy płatność. Podatnik wskazał jednak, że w latach 2023-2025 nie wpłacał zaliczek na podatek. Oświadczeniem o rezygnacji z wybranej formy opodatkowania nie jest natomiast złożenie zeznania podatkowego na formularzu PIT-36 (poza wyjątkiem, jakim był rok 2022).

Na rozstrzygnięcie w sprawie nie ma też wpływu fakt wskazania opodatkowania na zasadach ogólnych w deklaracjach składanych do ZUS. Oznaczenie wybranej formy opodatkowania na deklaracji do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie jest skutecznym oświadczeniem woli rezygnacji z formy opodatkowania w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Informacje te podatnik przekazał bowiem do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a nie do Naczelnika Urzędu Skarbowego - podkreślił Dyrektor KIS.

Również drugi podatnik, w ocenie Dyrektora KIS, nie wybrał prawidłowo i skutecznie wyboru formy opodatkowania za rok 2025. Nie złożył bowiem oświadczenia o wyborze ryczałtu ani nie dokonał pierwszej wpłaty zaliczki na podatek z odpowiednim tytułem. Na tę ocenę nie miał wpływu fakt wskazania przez podatnika ryczałtu w dokumentach rozliczeniowych przesyłanych do ZUS,

Przez pomyłkę wybrał ryczałt, poniesie konsekwencje błędu

Źródło: indywidualne interpretacje 0112-KDWL.4011.126.2026.3.TW z 10 września 2026 r., 0115-KDIT3.4011.668.2026.2.JS z 18 września 2026 r.