Otrzymał zwrot odliczonych składek sprzed lat, musi to uwzględnić w PIT
Podatnik, który odliczył od podatku zapłacone składki zdrowotne, a następnie otrzymał ich zwrot, musi je doliczyć do podatku za rok, w którym otrzymał ten zwrot - nawet jeśli składki były zapłacone w roku, za który przedawniło się już zobowiązanie podatkowe.
Mężczyzna od kilkunastu lat zatrudniony na umowy o dzieło w latach 2015-2025 opłacał składki na dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne do ZUS, a w latach 2015-2021 (a więc do momentu zmiany przepisów, która to uniemożliwiła) odliczał zapłacone składki od podatku dochodowego. W roku 2025 r., gdy chciał skorzystać z usług publicznej opieki zdrowotnej, dowiedział się, że jest nieubezpieczony. Okazało się, że Narodowy Fundusz Zdrowia rozwiązał z nim umowę z powodu jednorazowego zawarcia przez mężczyznę umowy zlecenia. W związku z tym wpłacane przez niego składki nie skutkowały objęciem go ubezpieczeniem.
Mężczyzna wystąpił do ZUS o zwrot kwoty nienależnie opłaconych składek i w efekcie otrzymał na rachunek bankowy około 37,1 tys. zł. Jednocześnie został poinformowany, że na jego koncie w ZUS dodatkowo pozostała nadpłata w wysokości około 26,0 tys. zł, prawo do ubiegania się o jej zwrot uległo przedawnieniu, a środki te będą zaliczane z urzędu na poczet bieżących i przyszłych składek.
Podatnik wystąpił o indywidualną interpretację, aby uzyskać potwierdzenie, że, zgodnie z art. 45 ust. 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ze względu na otrzymany zwrot jest zobowiązany do skorygowania rocznych zeznań podatkowych za lata, w których odliczał od podatku zapłacone składki zdrowotne, ale dotyczy to wyłącznie tych lat, za które zobowiązanie podatkowe jeszcze się nie przedawniło.
Pobierz lub wypełnij w programie druki ZUS
Sprawdź listę druków ZUS, które wygodnie wypełnisz w naszym programie, bądź pobierz ich wzory w formacie PDF.
Sprawdź druki-formularze ZUS
Zaliczenie nadpłaty na poczet bieżących zobowiązań jest równoważne z jej zwrotem
Inaczej tę sytuację ocenił Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, który w interpretacji najpierw przypomniał, źe nowelizacją ustawy o PIT, która weszła w życie od 1 stycznia 2022 r., uchylony został przepis art. 27b ustawy, zgodnie z którym podatek dochodowy był obniżany o kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne:
- opłaconej w roku podatkowym bezpośrednio przez podatnika,
- pobranej w roku podatkowym przez płatnika,
z zastrzeżeniem, że kwota składki, o którą zmniejsza się podatek, nie może przekroczyć 7,75% podstawy wymiaru tej składki. Następnie odwołał się do treści wciąż obowiązującego przepisu art. 45 ust. 3a ustawy, zgodnie z którym podatnik, który przy obliczaniu podatku należnego dokonał odliczeń od dochodu, podstawy obliczenia podatku lub podatku, a następnie otrzymał zwrot odliczonych kwot w całości lub w części, jest zobowiązany doliczyć poprzednio odliczone kwoty w zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy, w którym otrzymał ten zwrot. Dyrektor KIS podkreślił, że zaliczenie nadpłaconych składek na poczet bieżących zobowiązań wobec ZUS w drodze kompensaty uznaje się za równoważne ze zwrotem składek oraz że przepis nakazujący dokonywanie doliczenia nie różnicuje uzyskiwanych kwot zwrotu w zależności od tego, czy dotyczą lat, za które zobowiązanie podatkowe uległo już przedawnieniu czy też nie. Dlatego zwrot nadpłaconych składek zdrowotnych, które podatnik otrzymał z ZUS na rachunek bankowy, a także kwoty, które uległy przedawnieniu i są obecnie wykorzystywane do regulowania bieżących składek ZUS - a wcześniej były odliczane zgodnie z art. 27b ustawy o PIT - podatnik jest zobowiązany wykazać w zeznaniu podatkowym za rok, w którym te kwoty zostały zwrócone bądź zaliczone na bieżące zobowiązania. Oznacza to, że stanowisko przedstawione we wniosku o indywidualną interpretację jest nieprawidłowe.
Konsekwencje podatkowe umorzenia składek ZUS
Źródło: indywidualna interpretacja 0114-KDWP.4011.72.2026.2.IG z 14 kwietnia 2026 r.
