Składki ZUS tylko od części przychodu

Z podstawy wymiaru składek ZUS płaconych przez zleceniobiorcę należy wyłączyć przychód należny za okres, w którym nie podlegał on ubezpieczeniom - wynika z indywidualnej interpretacji.

Przedsiębiorca zatrudnia na umowę zlecenia uczniów i studentów, którzy nie ukończyli 26. roku życia i wypłaca im dwa rodzaje składników wynagrodzenia:

• wynagrodzenie zasadnicze (godzinowe), precyzyjnie przypisane do dni pracy,
• dodatkowy przychód uznaniowy, wypłacany do 27. dnia miesiąca za poprzedni miesiąc.

Przedsiębiorca wystąpił do ZUS o indywidualną interpretację, aby dowiedzieć się o prawidłowy sposób postępowania w sytuacji, gdy zleceniobiorca na część miesiąca straci status osoby zwolnionej z obowiązku opłacania składek ZUS (może się tak zdarzyć np. wtedy, gdy zatrudniony zostanie skreślony z listy studentów, a następnie w tym samym miesiącu zapisze się do szkoły policealnej). Zdaniem przedsiębiorcy w tej sytuacji:

• w przypadku wynagrodzenia zasadniczego oskładkowany powinien być wyłącznie przychód wypracowany w te dni, w których zleceniobiorca nie posiadał statusu studenta/ osoby uczącej się,
• w przypadku dodatkowego przychodu uznaniowego właściwe jest przyjęcie, że całość tego przychodu stanowi podstawę wymiaru składek (niezależnie od faktu, że w dniu wypłaty świadczenia zleceniobiorca może już ponownie posiadać status studenta/ osoby uczącej się) gdyż nie da się wyodrębnić, jaka część tego przychodu przypada na dni z ubezpieczeniem, a jaka na dni bez ubezpieczenia. Jego zdaniem o obowiązku opłacenia składek decyduje fakt zaistnienia tytułu do ubezpieczeń w okresie, za który przychód jest należny.

Pobierz lub wypełnij w programie druki ZUS
Sprawdź listę druków ZUS, które wygodnie wypełnisz w naszym programie, bądź pobierz ich wzory w formacie PDF.
Sprawdź druki-formularze ZUS

Obowiązek opłacania składek jest nierozerwalnie związany z podleganiem ubezpieczeniom

Oddział ZUS w Lublinie wskazał w interpretacji, że katalog podmiotów podlegających obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym został zawarty w art. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Ten katalog ma charakter zamknięty, a więc do rozstrzygnięcia obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym konieczne jest ustalenie, czy dana osoba posiada jeden z tytułów ubezpieczenia wskazanych w tym przepisie. W szczególności ubezpieczeniom podlegają osoby wykonujące pracę na podstawie umowy zlecenia - od dnia oznaczonego jako dzień rozpoczęcia wykonywania pracy do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia umowy. Wyjątek przewidziano dla zleceniobiorców, którzy są uczniami szkół ponadpodstawowych lub studentami - do ukończenia przez te osoby 26. roku życia. Tacy zleceniobiorcy nie są obejmowani ubezpieczeniami z tytułu umowy zlecenia ani obowiązkowo, ani dobrowolnie. Natomiast w przypadku utraty statusu ucznia lub studenta przed osobę, która nie ukończyła 26 lat, wykonuje umowę zlecenia i jest do dla niej jedyny tytuł do ubezpieczeń społecznych, taka osoba obowiązkowo podlega ubezpieczeniom na ogólnych zasadach przewidzianych dla zleceniobiorców.

Oddział ZUS w Lublinie podkreślił następnie, że obowiązek opłacania składek na ubezpieczenia społeczne jest nierozerwalnie związany z podleganiem tym ubezpieczeniom. Ustalając podstawę wymiaru składek przedsiębiorca powinien uwzględnić przychód za okres, w którym zleceniobiorca był objęty ubezpieczeniami społecznymi. W podstawie wymiaru składek nie uwzględnia się natomiast przychodu należnego za okres, w którym zleceniobiorca nie podlegał ubezpieczeniom społecznym z uwagi na posiadanie statusu ucznia lub studenta. Ustalając podstawę wymiaru składek należy więc przyjąć przychód wyliczony proporcjonalnie do okresu, w którym zleceniobiorca podlegał ubezpieczeniom - wynika z decyzji ZUS.

Składki za żonę jak za każdego innego zleceniobiorcę

Źródło: decyzja nr 1659/ 2026 ZUS Oddział w Lublinie z 25 maja 2026 r. (DI/200000/43/1659/2026)