Dzięki umowie zlecenia uniknie składek ZUS

Pracownik spełniający kryteria osoby współpracującej jest dla celów ubezpieczeń społecznych traktowany jako osoba współpracująca. Nie ma natomiast podobnej regulacji dotyczącej zleceniobiorców.

Przedsiębiorca prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą, w ramach której świadczy usługi edukacyjne, zawarł ze swoim małżonkiem odpłatną umowę zlecenia na czas określony. Przedmiotem zawartej umowy zlecenia jest:

• prowadzenie zajęć edukacyjnych z matematyki i fizyki,
• przygotowywanie materiałów niezbędnych do prowadzenia zajęć,
• dokumentowanie przeprowadzonych zajęć,
• wykonywanie pomocniczych, drobnych prac technicznych i konserwacyjnych w lokalach wykorzystywanych przez przedsiębiorcę, niewymagających specjalistycznych kwalifikacji,

natomiast decyzje dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej, jej organizacji, zatrudnienia, wynagrodzeń, oferty, cen oraz finansów podejmuje samodzielnie przedsiębiorca. Małżonkowie pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym, a zleceniobiorca, który nie ukończył 26. roku życia, ma status studenta.

Za wykonywanie wszystkich czynności objętych umową zleceniobiorcy przysługuje wynagrodzenie godzinowe, nie niższe niż minimalna stawka godzinowa obowiązująca w danym okresie. To wynagrodzenie jest wypłacane przelewem na rachunek bankowy zleceniobiorcy na podstawie miesięcznego zestawienia wykazanych godzin wykonywania zlecenia.

Przedsiębiorca wystąpił do ZUS o indywidualną interpretację i we wniosku poprosił o potwierdzenie, że w tych okolicznościach zleceniobiorca:

• będący małżonkiem przedsiębiorcy,
• pozostający z nim we wspólnym gospodarstwie domowym oraz
• wykonujący na rzecz przedsiębiorcy odpłatną umowę zlecenia,

powinien być dla celów ubezpieczeń społecznych traktowany jako osoba wykonująca umowę zlecenia, a nie jako osoba współpracująca z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą w rozumieniu art. 8 ust. 11 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Pobierz lub wypełnij w programie druki ZUS
Sprawdź listę druków ZUS, które wygodnie wypełnisz w naszym programie, bądź pobierz ich wzory w formacie PDF.
Sprawdź druki-formularze ZUS

Zleceniobiorca jest traktowany inaczej niż pracownik

W interpretacji ZUS powołał się na art. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w którym ustawodawca zawarł katalog podmiotów podlegających obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Ten katalog ma charakter zamknięty, dlatego do rozstrzygnięcia, czy dana osoba podlega obowiązkowi ubezpieczeń społecznych, konieczne jest ustalenie, czy posiada jeden z tytułów ubezpieczenia wskazanych w tym przepisie. W tym katalogu wskazano w szczególności osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia. W ich przypadku, co do zasady, podstawą wymiaru składek jest przychód uzyskany z tytułu wykonywanej umowy.

ZUS odniósł się następnie do przepisu art. 8 ust. 2 tej ustawy, zgodnie z którym pracownik spełniający kryteria określone dla osób współpracujących, jest traktowany dla celów ubezpieczeń społecznych jako osoba współpracująca. W interpretacji wskazano, że umowa zlecenia jest w swej charakterystyce prawnej odmienna od umowy o pracę, nie może więc być w analizowanej sytuacji traktowana analogicznie. W konsekwencji osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia, nawet jeżeli spełnia kryteria określone dla osób współpracujących, podlega ubezpieczeniom społecznym jako zleceniobiorca, bowiem wykonywanie pracy na podstawie umowy zlecenia stanowi odrębny od współpracy przy prowadzeniu pozarolniczej działalności gospodarczej tytuł do ubezpieczeń społecznych. Jednocześnie w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych w odniesieniu do zleceniobiorców brak jest przepisu odpowiadającego treści art. 8 ust. 2 tej ustawy dotyczącego pracowników.

Zakład zauważył też, że zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy zleceniobiorcy nie podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, jeżeli są uczniami szkół ponadpodstawowych lub studentami, do ukończenia 26 lat. Dlatego jeżeli umowa zlecenia została zawarta z członkiem rodziny (małżonek), który jednocześnie posiada status studenta, to w świetle ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych taka osoba nie podlega ubezpieczeniom społecznym.

Zleceniobiorca płaci składki ZUS inaczej niż współpracownik

Źródło: decyzja nr 2183/ 2026 ZUS Oddział w Lublinie z 17 września 2026 r. (DI/200000/43/2183/2026)