Umowa o przeniesienie praw autorskich nie jest tytułem do ubezpieczeń

Wynagrodzenie otrzymywane przez fotografa w zamian za przeniesienie majątkowych praw autorskich do utworów nie jest podstawą wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne - potwierdził ZUS.

Przedsiębiorca prowadzi działalność gospodarczą polegającą na budowaniu oraz komercjalizacji bazy fotografii dokumentujących przejazdy motocyklistów, kierowców, samochodów oraz rowerzystów, a następnie sprzedaży licencji do korzystania z tych fotografii za pośrednictwem prowadzonej przez siebie platformy internetowej. Model biznesowy przedsiębiorcy opiera się na pozyskiwaniu autorskich praw majątkowych do fotografii wykonywanych przez współpracujących fotografów oraz na późniejszej komercjalizacji tych praw poprzez udzielanie licencji użytkownikom końcowym. Fotografie mają indywidualny i twórczy charakter oraz stanowią utwory podlegające ochronie na podstawie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. W ramach współpracy z przedsiębiorcą fotograf:

• wykonuje fotografie w przestrzeni publicznej,
• dokonuje ich selekcji,
• stosuje otrzymany od przedsiębiorcy profil kolorystyczny,
• przygotowuje i wgrywa fotografie do systemu informatycznego wskazanego przez przedsiębiorcę zgodnie z określonymi standardami.

Współpraca przedsiębiorcy z fotografami odbywa się na podstawie cywilnoprawnej umowy nienazwanej, której istotą jest wykonywanie przez fotografów utworów (fotografii) oraz przenoszenie na przedsiębiorcę autorskich praw majątkowych do tych utworów, co umożliwia ich dalszą komercyjną eksploatację poprzez udzielanie licencji użytkownikom końcowym. Jedynym wynagrodzeniem przewidzianym w umowie jest wynagrodzenie kalkulowane jako określony procent kwoty brutto uzyskiwanej przez przedsiębiorcę z dalszej komercjalizacji fotografii poprzez udzielanie licencji użytkownikom końcowym. Wynagrodzenie przysługuje fotografowi w okresie trwania umowy oraz przez 12 miesięcy po jej rozwiązaniu. Przedsiębiorca nie zawiera z tymi samymi fotografami odrębnych umów o świadczenie usług fotograficznych, umów zlecenia, umów o dzieło, umów o pracę ani innych umów, na podstawie których przysługiwałoby im dodatkowe lub odrębne wynagrodzenie.

Przedsiębiorca wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o potwierdzenie, że należne fotografom wynagrodzenie nie stanowi podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne. We wniosku argumentował, że katalog tytułów ubezpieczeniowych określony w art. 6 ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych ma charakter zamknięty i jako regulacja prawa publicznego nie może być interpretowany rozszerzająco. Wspomniany przepis ustawy o sus nie przewiduje objęcia obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi osób uzyskujących przychody wyłącznie z tytułu rozporządzania autorskimi prawami majątkowymi, tymczasem w modelu współpracy przedsiębiorcy z fotografami prawo do wynagrodzenia jest całkowicie oderwane od samego faktu wykonania fotografii. Fotograf nie nabywa roszczenia o zapłatę wskutek wykonania określonych czynności (w szczególności z tytułu wykonania fotografii ani poświęcenia określonego czasu pracy), a jego wynagrodzenie ma charakter zbliżony do wynagrodzenia autorskiego lub tantiemowego uzyskiwanego w związku z gospodarczą eksploatacją utworu. Zdaniem przedsiębiorcy odróżnia to zastosowany przez niego model od klasycznych umów o świadczenie usług, w których wynagrodzenie jest należne za samo wykonywanie czynności niezależnie od późniejszego gospodarczego powodzenia rezultatu tych czynności.

Pobierz lub wypełnij w programie druki ZUS
Sprawdź listę druków ZUS, które wygodnie wypełnisz w naszym programie, bądź pobierz ich wzory w formacie PDF.
Sprawdź druki-formularze ZUS

Kwalifikacja przychodów do określonego źródła decyduje o tytule do ubezpieczenia

ZUS wezwał przedsiębiorcę do wyjaśnienia, do jakiego źródła przychodów w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych będzie kwalifikowane wynagrodzenie dla fotografów: czy będzie to wynagrodzenie z tytułu przeniesienia praw autorskich, czy z tytułu łączącego strony stosunku cywilnoprawnego. Ten wyjaśnił, że wynagrodzenie fotografów jest w całości honorarium autorskim i ocenił, że należy je kwalifikować do źródła przychodów, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a więc do przychodów z praw majątkowych, w szczególności przychodów z praw autorskich, o których mowa w art. 18 ustawy o PIT.

W interpretacji ZUS podkreślił, że w toku wydawania decyzji nie ma prawa podważać kwalifikacji przychodu dokonanej przez przedsiębiorcę oraz że to właśnie ta kwalifikacja jest decydująca dla rozstrzygnięcia sprawy. Następnie wskazał, że ubezpieczeniom społecznym podlega obowiązkowo osoba, która posiada tytuł do ubezpieczeń wskazany przez ustawodawcę. W art. 6 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych zostały wymienione wszystkie podmioty objęte tym obowiązkiem, a katalog ten ma charakter zamknięty. Wśród tytułów wymienionych w art. 6 cytowanej ustawy brak jest umowy o przeniesienie praw autorskich. Oznacza to, że osoba, z którą zostanie zawarta o przeniesienie praw autorskich, nie podlega ubezpieczeniom społecznym. Stanowisko wnioskodawcy jest więc prawidłowe.

Umowa o wykorzystanie wizerunku nie jest tytułem do ubezpieczeń

Źródło: decyzja nr 1915/2026 ZUS Oddział w Lublinie z 6 lipca 2026 r. (DI/200000/43/1915/2026)